Verloskundigen praktijk Kristin Coeck en Els van der Meulen

Omhoog Wie en waar Zwanger Kraamtijd Baby Contact

 

Omhoog

Tijdens de bevalling, maar vooral dan in de verslaglegging, worden door ons verschillende moeilijke woorden gebruikt. Met behulp van dit ABC hopen wij de belangrijkste hiervan verduidelijkt te hebben. Wanneer je vragen hebt kunnen jullie natuurlijk altijd bij ons terecht.

 

Amniotomie

Terug

Soms wordt er besloten om de vliezen te breken. Het kan een middel zijn om de ontsluiting te laten vorderen, wanneer deze dreigt te stagneren. Er wordt niet gewacht tot de vliezen spontaan breken. Het duurt dan langer voordat jullie baby geboren kan worden. Ook worden de vliezen bij een thuisbevalling soms doorgeprikt om te weten te komen wat de kleur van het vruchtwater is. Met behulp van een vliezenbreker prikt de verloskundige  tijdens een inwendig onderzoek een gaatje in de vliezen. Hier voel je zelf niets van.

Zo kan een vliezenbreker er uitzien:           

 

In het ziekenhuis zien ze er meestal zo uit: 

Apgarscore

Terug

Het eerste examen. Nog maar net uit de buik wordt het kind al voor de eerste keer getest. Meteen na de geboorte en een minuut of vijf later krijgt de baby punten voor de ademhaling, hartfrequentie, kleur van de huid, reflexen en spierspanning.
Klik voor uitgebreide uitleg op de link.

Beenweeën

Terug

Dit zijn de meest onbekende weeën die er zijn. De pijn straalt door naar de bovenbenen. Het voelt alsof je enorme spierpijn in de bovenbenen hebt. De buikpijn valt hierbij in het niet. Vaak denken vrouwen dat ze nog niet aan het bevallen zijn omdat de buik nog niet pijnlijk is. Dit is niet waar. Beenweeën stralen weliswaar uit naar de benen, maar ze beginnen in de buik. Je krijgt wel degelijk ontsluiting.

Bloedverlies

Terug

Heb je geen weeën en verlies je veel helderrood bloed, bel dan direct de verloskundige. Tijdens de bevalling kan je slijmerig rood bloed verliezen. Dit kan ook vrij veel zijn. Dit betekent dat je baarmoedermond al verder aan het openen is. Het is een goed teken van de naderende geboorte van jullie baby. Dit noemen wij tekenen.

Bradycardie

Terug

Bradycardie is de medische term voor een verminderd hartritme. Het normale hartritme van de baby varieert tussen 120 en 160 slagen per minuut.

Kijk ook bij lage hartslag van de baby tijdens het persen.

CTG

Terug

Cardio Toco Gram.
Dit betekent dat de hartslag van de baby en de weeënkracht worden geregistreerd.
Een CTG wordt alleen in het ziekenhuis gemaakt.
Dit kan uitwendig. Er worden dan twee banden om de buik gedaan.
Tijdens de bevalling gebeurt het meestal inwendig. Er wordt een draadje op het hoofdje van de baby vastgemaakt om de hartslag van de baby te registreren en er komt een slangetje met water in de baarmoeder dat de kracht van de weeën meet.

Drukgevoel

Terug

Als de baby gaat dalen door het bekken, kan dit druk op je anus geven. Schrik hier niet van. Dit wordt veroorzaakt doordat het hoofdje op de darm gaat drukken. Je kan het hoofdje soms voelen dalen. Adem rustig mee met de buikademhaling. Bel ons meteen. In eerste instantie is dit drukgevoel alleen te voelen tijdens de wee. Later is dit ook te voelen als de wee weg is. Dit betekent dat de bevalling al ver gevorderd is. Als je dat nog niet gedaan hebt moet je ons nu echt bellen.

Episiotomie

Terug

Soms is het tijdens het persen nodig om de baby snel geboren te laten worden. Bijvoorbeeld als de hartslag erg langzaam gaat.
Wij zullen jou dat dan vertellen en je aansporen de baby snel geboren te laten worden. Ziet het er naar uit dat dit niet lukt binnen enkele weeën, zal dit een reden zijn om snel extra ruimte te maken met behulp van een knip.
Het kan gebeuren dat de spieren van de vulva niet ver genoeg open gaan om de baby door te laten. Ook dan kunnen we extra ruimte maken met behulp van een knip.
Hoe wordt een knip gezet?
Als daar de tijd en ruimte voor is, worden eerst de spieren en de huid verdoofd. Dan wordt er, terwijl jullie heel hard persen, een knip gezet. Deze gaat van de vulva opening naar de bil. Dit kan ook zonder verdoving tijdens de laatste wee van de uitdrijving. Het stukje tussen de vagina en anus staat dan zo onder spanning dat het gevoelloos is.
Er is na inknippen zoveel extra ruimte dat de baby na een klein aantal weeën geboren is.  Lees ook eens verder bij uitdrijvingsfase.

Hechten

Terug

Mocht je tijdens de bevalling ingeknipt of ingescheurd zijn, kunnen wij dit weer hechten, ook als je thuis bevalt. Hiervoor wordt je van te voren verdoofd. Alle hechtingen zijn oplosbaar en hoeven er dus niet uit gehaald te worden.

Inwendig onderzoek

Terug

Tijdens de ontsluitingsperiode is het soms fijn om te weten hoever deze gevorderd is. Dit gebeurt door middel van een inwendig onderzoek.
Wij trekken hiervoor steriele handschoenen aan. Door met 2 vingers in de vagina te gaan kunnen we de baarmoedermond voelen.
Zo voelen we of de baarmoedermond al open gaat en hoever, waar het kindje in het bekken ligt en hoe. We kunnen voelen of de vliezen zijn gebroken en soms willen we weten wat de kracht van de weeën is.
Als dit onderzoek pijnlijk is zeg het dan. Het hoort namelijk geen pijn te doen.

Kraampakket

Terug

Minimale inhoud van een kraampakket:  

  • 100 gram watten
  • 3 doosjes steriele gaasjes (minimaal 16x16, liever groter)
  • een flesje alcohol 70%
  • 2 pakken kraamverband
  • 2 pakken maandverband
  • minimaal 10 celstof onderleggers (50x50cm), waaronder 2 kraammatrasjes
  • een navelklem
  • handzeep
  • N.B. Mocht je Resusnegatief zijn, dan is het handig om de blauwe plastic enveloppe die je van ons rond de 32e zwangerschapsweek krijgt, in je kraampakket of vluchtkoffer te bewaren.

Als je thuis wilt gaan bevallen is het handig als je nog wat extra benodigdheden in huis haalt/ klaar zet.

  • 2 emmers (deze hoeven niet nieuw te zijn)
  • 2 grote grijze vuilniszakken
  • po (deze is te leen bij de thuiszorgwinkel Thebe of een van de uitleenservicepunten) www.thebe.nl
  • zorg voor goede, heldere verlichting en dat de bevalkamer goed verwarmd kan worden
Lage hartslag van de baby tijden het persen

Terug

Soms heeft de baby een lage hartslag tijdens het persen. De hartslag, die normaal 120-160 slagen per minuut is, kan zakken tot 80 slagen per minuut.
Dit is normaal als de baby door het bekken naar de bekkenbodemspieren daalt (indalingsbradycardie). Jullie hoeven hier niet van te schrikken.
Na de wee klinkt de hartslag even langzaam, maar als er wat langer wordt geluisterd gaat het hartje steeds sneller kloppen, tot het weer zijn oude ritme heeft gevonden.
In een enkel geval gaat de hartslag niet van zelf omhoog. Dan is het zaak dat de baby zo snel mogelijk geboren wordt. Mocht dit het geval zijn en je ontsluiting of uitdrijving is nog onvoldoende gevorderd, zullen wij de gynaecoloog inlichten en indien die niet in het ziekenhuis aanwezig is, zal die op dat moment daar naartoe gaan. Bij een geplande thuisbevalling wordt je per ambulance naar het ziekenhuis vervoerd. Ondertussen zucht jij de weeën weg in linker zijligging (optimale doorstroming van de placenta) waarop de hartslag van de baby zich normaliter vrij  snel herstelt.

Meconiumhoudend vruchtwater

Terug

Als de vliezen breken en het water is groen of bruin van kleur betekent dit dat de baby in het vruchtwater heeft gepoept. De baby doet dit omdat de darmen vol zijn of omdat de baby benauwd is geweest. Aangezien we niet weten wat de reden is gaan we van het ergste geval uit. Bel ons daarom meteen zodra jullie zien dat het vruchtwater groen of bruin van kleur is. Samen met jullie bespreken wij wat er verder gaat gebeuren. In de regel wordt de bevalling door de gynaecoloog verder begeleid. Als je dat wil en de werkzaamheden in de praktijk (een andere bevalling) laten dat toe, gaan we met jou mee naar het ziekenhuis en coachen je verder terwijl de gynaecoloog de leiding over jouw bevalling van ons overneemt.

Moulage

Terug

Dit is het over elkaar schuiven van de losse botdelen van het hoofd van de baby. De functie van dit over elkaar schuiven is de diameter van het hoofdje zo klein mogelijk maken zodat het door het bekken kan. In de eerste uren na de geboorte van jullie kindje gaat dit vanzelf weer weg.

Nabloeding

Terug

Als de baby en de nageboorte geboren zijn, verlies je bloed. De hoeveelheid is per vrouw wisselend en kan variëren van een kopje bloedverlies tot enkele soepborden vol. Dit is allemaal normaal.
Mocht het bloed verlies ruim zijn, dan kan het helpen om de baby aan de borst te laten drinken. De blaas legen helpt ook om de baarmoeder te laten samen trekken. Werkt dit alles niet voldoende dan kunnen wij ook nog een medicijn inspuiten dat de baarmoeder extra laat samentrekken.

Nageboorte

Terug

Placenta en moederkoek.
Dit zijn allemaal woorden die het zelfde aanduiden. De nageboorte ziet er uit als een stuk rood vlees en weegt gemiddeld 500 - 750 gram. Hieraan vast zitten de vliezen. Als jullie dat willen laten we de nageboorte uitgebreid zien en leggen we jullie uit hoe deze in de baarmoeder heeft vastgezeten. In principe wordt de nageboorte weggegooid. Hebben jullie er een andere bestemming voor en beval je niet thuis, zegt het dan. Jullie kunnen hem natuurlijk mee naar huis nemen. Thuis is de beste oplossing om de placenta in de tuin te begraven.

Nakijken van de baby

Terug

Na de geboorte wordt jullie kindje nagekeken door ons. Dit doen wij meestal naast jou op bed. We kijken of als erop en eraan zit, maar ook of het kindje goed reageert op prikkels. De rug wordt nagekeken evenals de schedelnaden. De anus en de vagina of penis worden gecontroleerd. We voelen of de sleutelbeentjes niet gebroken zijn bij de bevalling. Een aantal reflexen wordt getest zoals het loopreflex. Natuurlijk worden de vingertjes en teentjes geteld en gekeken of de baby er ook mee grijpt. Ondertussen bekijken we ook de plooien in de handpalm. De dag na je thuisbevalling krijg je van ons nog een brief voor je huisarts. Zo weet hij ook dat hij er een klein patiëntje bijheeft. De meeste huisartsen in ons werkgebied komen in de loop van het kraambed bij je langs en kijken je kindje nog eens extra na.

    

Kristin kijkt naar de loopreflex bij Luc.

Als we klaar zijn met het eerste onderzoek, wordt de baby gewogen en lekker warm aangekleed. 

Ontsluitingsweeën

Terug

Dit zijn weeën die iedere 5 minuten of sneller komen. Ze duren minstens 1 minuut, vaak langer. Een ontsluitingswee doet pijn, goed pijn en voel je van boven in de buik naar beneden trekken. Het voelt als het ware alsof je buik met iedere wee iets leger geknepen wordt.

Perineum

Terug

Dit is het stukje huid tussen vulva en anus.

Persdrang / persweeën

Terug

De ontsluitingsweeën gaan op een gegeven moment vanzelf een keer over in uitdrijvingsweeën of persweeën. Deze weeën zijn extra sterk en het voelt alsof de baby naar buiten gedrukt wordt. Het is bijna niet meer mogelijk om de wee rustig op te vangen. Vaak moet je er geluid bij maken en ga je meedrukken zonde dat je dat tegen kunt houden. is de verloskundige nog niet bij jullie, bel haar dan meteen.

Lees verder bij uitdrijvingsfase.

Portio

Terug

Dit is de medische benaming voor de baarmoedermond.

Pijn en pijnstilling

Terug

Lees de folder van onze beroepsvereniging: Hoe ga je om met pijn?

Soms is het niet mogelijk om te bevallen zonder pijnstilling. Schaam je daar niet voor en denk vooral niet dat je gefaald hebt. Bevallen is nu eenmaal een enorme klus en bij de een gaat dat makkelijker dan bij de ander.

Wordt de bevalling te moeilijk, pijnlijk, langdurig, kunnen we samen met jullie een passende oplossing bedenken. Elke vorm van pijnstilling wordt alleen toegepast onder extra bewaking van moeder en kind. De gynaecoloog zal dan ook de bevalling verder in het ziekenhuis begeleiden. De mogelijkheid blijft dan echter wel bestaan dat een van ons met jullie meegaat naar het ziekenhuis en jullie als coach aan de zijlijn bijstaat.

Hier nog een folder over pijnbestrijding, gepubliceerd door de NVOG (beroepsvereniging gynaecologen)

Ruptuur

Terug

Tijdens de geboorte van de baby kunnen je huid en of je spieren soms scheuren. Dit kan door het hoofdje maar soms ook door een handje of een elleboog veroorzaakt worden.
Dit is meestal niet te voorkomen.
Inscheuren gebeurt altijd in de richting van de bilnaad. Het begint bij de vulva en loopt naar beneden richting de anus. Het is zelfs zo dat je in het kraambed meestal minder last hebt van een scheutje dan van een knip. Een scheurtje geneest ook wat sneller.

Slijmprop

Terug

De slijmprop wordt door cellen in de baarmoedermond gemaakt en heeft een antibacteriële werking. Ze sluit als het ware de toegang tot de barmoeder af. Ook wordt het verlies van de slijmprop wel eens tekenen genoemd. Het verliezen van de slijmprop werd vroeger gezien als het begin van de bevalling. Helaas is dit niet altijd het geval.

Staan van het hoofdje

Terug

Wanneer je tijdens de uitdrijvingsfase het hoofdje van de baby al in de vulva kan zien, en het ook zichtbaar blijft tussen twee weeën door, dan zegt men dat het hoofdje staat. Dit is een pijnlijk, branderig gevoel. Het zal dan nog maar enkele weeën duren totdat de baby geboren wordt.

Tekenen

Terug

Als er weeën zijn, gaat de baarmoedermond open. Dit gaat gepaard met bloed verlies. Dit bloed is helderrood van kleur, maar erg slijmerig. Het kan veel zijn. Dit is een normaal verschijnsel en betekent dat de ontsluiting aan het vorderen is.

Zie ook slijmprop.

Uitdrijvingsfase

Terug

Dit is de periode waarin het kind uit de baarmoeder wordt gedreven door de uitdrijvingsweeën en door het meepersen van de moeder, en via het geboortekanaal, de vagina, de weg naar de buitenwereld aflegt.

Tijdens de ontsluiting wordt het weke baringskanaaI (de baarmoederhals, de vagina, de bekkenbodem en het perineum) steeds zachter en weker; de weerstand van het weefsel neemt af en daardoor is er een enorme rek mogelijk. Wanneer de ontsluiting volkomen is en de baarmoedermond zo'n tien centimeter geopend is, merk je dat de weeën een ander karakter krijgen. Er ontstaat dan de zogenaamde persdrang.

De persdrang wordt veroorzaakt door een reflex. Vanuit de buik komt een golvende drang, waarop je het persen niet of nauwelijks kunt laten. De buikspieren trekken samen evenals een aantal andere spiergroepen, waaronder met name de ademhalingsspieren. Het midden­rif wordt bij inademing naar beneden gebracht. Je ervaart een steeds onhoudbaarder druk op je anus. De meeste vrouwen voelen het als een opluchting wanneer ze toe mogen geven aan de persdrang en mee kunnen persen.

Bij een eerste kind duurt de uitdrijvingsfase gemiddeld een uur.  Bij een vrouw die al eerder kinderen heeft gebaard, kan deze periode veel korter duren, niet langer dan een half uur. De uitdrijving bij tweede en volgende kinderen kan soms slechts enkele minuten duren.

Eindelijk mag je nu zelf iets doen en hoef je niet lijdzaam de dingen af te wachten, die er binnenin je lichaam gebeuren. Je kunt bij het persen het gevoel hebben: 'er gebeurt niets, het lukt me nooit'. Veel vrouwen voelen ook niet duidelijk welke kant er op geperst moet worden. Bij de eerste bevalling moet de weerstand van de bekkenbodem overwonnen worden. Dit kost veel kracht en tijd. Laat je niet ontmoedigen en gooi er alle energie tegenaan, ook al ben je doodop van de ontsluitingsweeën, je zal merken, dat er toch altijd weer kracht en energie blijkt te zijn om flink te persen. Dat eerste stuk persen gaat soms met millimeters vooruit... totdat er toch ineens een klein stukje zichtbaar wordt van het hoofdje. Je ziet een verkreukeld velletje met haartjes (tenminste wanneer je in de spiegel mee wilt kijken, dit kan heel stimulerend werken). Vanaf dat moment gaat het persen vaak wat vanzelfsprekender. Je voelt dan beter dat het hoofdje verder komt als je perst en dat geeft nieuwe moed. Tot dat punt kan je best een halfuur hebben moeten persen.

Het persen kan ook wel pijnlijk zijn. Toch is het enige dat helpt, door die pijn heen persen. Laat je niet weerhouden door die pijn. De perswee dwingt je als het ware mee te persen. Dat beetje meer kracht, wat daardoor ontstaat helpt om het persen effect te laten hebben.

Wanneer het hoofdje voor een flink stuk te zien is geeft het een strak gespannen en branderig gevoel aan je vagina. Dit is een vervelend gevoel, maar het duurt dan nog maar een enkele wee tot het hoofdje' geboren wordt. Op het moment dat je dat branderige gevoel hebt, vragen we je te proberen niet meer mee te persen met de wee, maar te zuchten, om inscheuren zoveel mogelijk te voorkomen. Bedenk dat er nog ruimte zit tussen vagina en anus (dit heet het perineum). Soms heb je net iets meer ruimte nodig om het kind geboren te laten worden en zal het perineum inscheuren. Het is belangrijk, dat het inscheuren niet tot en met de kringspier van je anus gebeurt. Daarom is het zuchten belangrijk. Het hoofd zal dan wat langzamer naar buiten komen en het inscheuren wordt zo veel mogelijk beperkt.

Nadat het hoofdje geboren is, wordt het in de richting van de anus van de moeder bewogen, waardoor de voorste schouder onder het schaambeen tevoorschijn komt. Door het hoofdje weer richting moederbuik te bewegen wordt vervolgens de achterste schouder geboren. Vanaf dat moment kan zelfs de moeder zelf haar kindje zo uit haar lichaam tillen. Wanneer het hoofdje eenmaal geboren is, volgt het lijfje vrijwel meteen dezelfde minuut.

Indien nodig, wordt er ingeknipt. Dit heet een episiotomie. Wanneer daar de tijd voor is, zullen we het perineum eerst plaatselijk verdoven. We knippen dan op het hoogtepunt van een wee, waardoor je er ook zonder verdoving nauwelijks iets van merkt. Het is alleen soms een naar zicht maar vooral een naar geluid voor je partner.

Een knip wordt ook gegeven wanneer blijkt dat de conditie van de baby achteruit gaat en het beter is dat hij/zij snel geboren wordt. Ook bij een kunstverlossing zoals een vacuüm- of een tangverlossing wordt er meestal ingeknipt. De snelheid waarmee het weefsel dan wordt opgerekt doet de kans op grote scheuren toenemen.

Valse start

Terug

Vooral bij je eerste kindje kan het soms lang duren voordat de weeën echt goed gaan doorzetten. Je hebt wel weeën, soms zelfs wel om de 4 minuten, maar ze zijn niet zo krachtig en duren maar een half minuutje.

Dit zijn de weeën die voor het verweken en verstrijken van de baarmoedermond zorgen. Ze geven over het algemeen geen ontsluiting.

Als dit dagenlang duurt is dit erg vervelend en raak je vermoeid. Raak niet ontmoedigd want ondanks dat je nog geen ontsluiting hebt, wordt er al heel wat voorwerk verricht. Hierdoor kan de ontsluiting, als de weeën straks beter worden, vlotter verlopen.

Tip 1: fixeer je niet op de weeën. Ga zoveel mogelijk je gang.

Tip 2: neem iets ontspannends voor de nacht, een glas warme melk, een warm bad of twee paracetamols, kunnen helpen om toch een paar uur te slapen. Een rubberen kruik tegen je buik (stop hem in je onderbroek om hem op z’n plek te houden) tijdens het slapen kan de baarmoeder zo ontspannen dat je toch kunt slapen.

Tip 3: als je al te lang niet geslapen hebt en het bovenstaande helpt niet, laat het ons weten. Een nachtje goed slapen doet wonderen en de andere dag kijk je weer heel anders tegen de wereld aan. Soms is het al voldoende dat je, na overleg met een gynaecoloog, thuis goede slaapmedicatie gebruikt. Maar soms is het nodig dat je met goede pijnmedicatie een nachtje in het ziekenhuis gaat slapen.

Waterbevalling

Terug

Als je ervoor zou kiezen om in water te bevallen, willen wij er graag aan meewerken om dit voor jou te verwezenlijken.

Weeënstorm

Terug

Soms gebeurt het dat de ene wee nog niet over is en de volgende wee alweer begint. Opvangen is er niet bij, je hebt het gevoel dat je ademt om te overleven en verder gaat je lijf er met jou vandoor. Dit heet een weeënstorm.

Bel altijd de verloskundige.

Het kan gebeuren dat de bevalling bij jou erg snel verloopt. De verloskundige voelt dit als ze inwendig onderzoek doet. Zij kan jullie helpen met het opvangen. Een rustigere ademhaling en de wetenschap dat dit niet lang meer duurt is vaak genoeg om jullie deze moeilijke periode door te helpen.

 

Weeënzwakte

Terug

Het tegenovergestelde van de weeënstorm is de weeënzwakte. Vaak ben je uren weeën aan het opvangen en de ontsluiting is nagenoeg niets. De weeën zijn wel pijnlijk en komen ook iedere 5 minuten of vaker.

Wij zullen dan met jou bespreken hoe dit probleem het best aangepakt kan worden. Beken wordt of je misschien een valse start hebt of, indien je al wat verder in je ontsluitingsfase bent, de weeën dienen gestimuleerd te worden.