Verloskundigen praktijk Kristin Coeck en Els van der Meulen

Veel problemen bij borstvoeding worden veroorzaakt doordat de baby niet goed aan de borst ligt. Niet goed aanleggen leidt tot pijnlijke tepels en het niet goed leegdrinken van de borst, waardoor melkkanaaltjes verstopt raken, met alle gevolgen van dien.

Als het voeden ondanks goed aanleggen toch pijn doet, of als de baby slecht drinkt ondanks dat hij in eerste instantie wel goed hapt, dan zou er sprake kunnen zijn van spruw bij de baby en candidiasis bij de moeder.

Spruw en candidiasis worden veroorzaakt door de candida albicans. Dit is een gist die van nature voorkomt in de darmflora, op de slijmvliezen en op de huid. Onder bepaalde omstandigheden kan de gist veranderen in een schimmel en een ontsteking veroorzaken. Spruw en candidiasis komen meestal bij de baby en de moeder tegelijk voor, hoewel het niet bij beiden duidelijk zichtbaar of voelbaar hoeft te zijn. Daarom is het belangrijk dat moeder en baby gelijktijdig behandeld worden, anders zullen zij elkaar steeds weer besmetten.

Hoe kan je spruw herkennen?

De baby heeft dan meestal een of meerdere van de volgende symptomen:

• witte plekjes die niet weg te poetsen zijn, binnenin het mondje, op de tong, op de binnenzijde van de wangetjes
• witte, kaasachtige laag op de tong, die niet weg te poetsen is
• luieruitslag, meestal vurig rood en erg hardnekkig
• huiduitslag op vochtige, warme plekken, zoals oksels, liezen en in de huidplooien

Sommige baby's hebben spruw zonder een van bovenstaande zichtbare symptomen. Vaak blijkt dan uit gedrag in combinatie met symptomen bij de moeder dat er toch sprake moet zijn van spruw. Het gedrag van de baby dat hier op kan wijzen:

• herhaaldelijk loslaten en wegstrekken tijdens de voeding
• het maken van klakkende geluiden tijdens het drinken
• weigeren van de borst
• krampjes, winderigheid en onrust
• huilen / krijsen na het plassen (de urine bijt op de door luieruitslag aangedane huid)

Hoe herken je candidiasis bij jezelf?

Je kan last hebben van een of meer van onderstaande symptomen:

• stekende pijn aan de tepel of in de borst tijdens en tussen de voedingen, na een periode van probleemloos voeden
• stekende pijn aan de tepel of in de borst tijdens het voeden, die niet vermindert door beter aanleggen en aanhappen
• jeukende of brandende tepels die er rozer of roder dan normaal uitzien, glimmen en / of opgezet zijn
• tepelkloven die niet willen genezen
• aanraking van kleding aan de tepel niet kunnen verdragen
• kolven is pijnlijk
• een vaginale schimmelinfectie

Je kan echter candidiasis hebben zonder zichtbare of duidelijk voelbare symptomen.

Spruw behandelen.

Bij de behandeling is het van belang dat zowel jij als je baby tegelijkertijd en gedurende minimaal twee weken behandeld worden met medicijnen. Ook wanneer maar een van beiden symptomen heeft. Als er alleen sprake is van een vaginale schimmelinfectie, volstaat behandeling van de moeder.

Er zijn verschillende medicijnen tegen schimmelinfecties. De keuze van het middel is afhankelijk van je huisarts, voorbeelden zijn Nistatine, Miconazol, Fluconazol. Al deze antischimmelmiddelen zijn verenigbaar met borstvoeding, je hoeft dus niet te stoppen met voeden.

Kijk ook eens op de pagina van "borstvoeding natuurlijk".

Deze tekst is mede gebaseerd op de tekst van de folder "Spruw en candidiasis" van borstvoedingsorganisatie LLL.